ජාත්යන්තර ඕසොන් දිනය සැප්තැම්බර් 16 වන දිනට එනම් අදට යෙදී තිබේ.
ඕසෝන් දිනය යනු ඕසෝන් වියන ආරක්ෂා කිරීමේ වැදගත්කම මතකයට නංවන දිනයකි. 1987 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මොන්ට්රියල් සම්මුතිය අත්සන් කළ දිනය සිහිපත් කිරීමට මෙම දිනය සමරනු ලබයි. මෙම ගිවිසුම ඔස්සේ ඕසෝන් වියන හානි කරන රසායනික ද්රව්ය භාවිතය තහනම් කර ඇත. 2025දී, ඕසෝන් දිනය ලෝකය පුරා ප්රජාවන් එක්ව සමරනු ලබයි.
1913 දී ප්රංශ ජාතික භෞතික විද්යාඥයින් වන චාල්ස් ෆැබ්රි සහ හෙන්රි බුයිසන් විසින් ඕසෝන් ස්ථරය විද්යාත්මකව ලේඛනගත කරනු ලැබූ අතර, ඔවුන් සූර්යයාගේ සිට පැමිණෙන පාරජම්බුල කිරණ අවහිර කරන බව සොයා ගත්හ. වසර ගණනාවකට පසු, 1980 ගණන්වල ඇන්ටාක්ටිකාවට ඉහළින් “ඕසෝන් සිදුර” සොයා ගැනීම ඕසෝන් ක්ෂය වීම ආමන්ත්රණය කිරීමේ හදිසි අවශ්යතාවය ඉස්මතු කළේය. ඊට ප්රතිචාර වශයෙන්, 1987 සැප්තැම්බර් 16 වන දින මොන්ට්රියල් සම්මුතිය අත්සන් කරන ලද අතර එය ජාත්යන්තර පාරිසරික සහයෝගීතාවයේ නිශ්චිත සාර්ථකත්වයක් බවට පත් කළේය.
සෑම වසරකම, ලෝක ඕසෝන් දිනය, වර්තමාන අභියෝග සහ ප්රගතිය කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීම සඳහා අද්විතීය තේමාවක් වටා සමරනු ලබයි. 2025 ඕසෝන් දිනය සඳහා තේමාව වන්නේ From science to global action “විද්යාවේ සිට ගෝලීය ක්රියාකාරකම් දක්වා” යන්නයි. මෙම තේමාව මඟින් ඕසෝන් වියන ආරක්ෂා කිරීමට ලෝකයේ රටවල්, පුද්ගලයන්, සහ ආයතන එකතු වී ක්රියා කළ යුතු බව අවධාරණය කරයි. එය තිරසර ජීවන රටාවන්, පරිසර හිතකාමී තාක්ෂණය, සහ ගෝලීය සහයෝගීතාව ප්රවර්ධනය කෙරේ. මෙම තේමාව තේරුම් ගැනීමට පහසු වන අතර, එය ඕසෝන් වියන රැකගැනීමට ඔවුන්වත් උනන්දු කරවීම අරමුණු කොටගනී.
